Terry Gilliam'ın yönettiği 1995 yapımı 12 Monkeys, zaman yolculuğu temasını psikolojik gerilim ve distopik bir dünya ile harmanlayan unutulmaz bir bilim kurgu başyapıtıdır. Film, 2035 yılında, yıkıcı bir virüs salgını sonucu insanlığın büyük bölümünü kaybettiği ve hayatta kalanların yer altına sığındığı bir gelecekte geçiyor. Mahkum James Cole (Bruce Willis), virüsün kökenini araştırmak ve numune toplamak için 1996 yılına gönderilir. Ancak zaman yolculuğundaki bir hata onu 1990 yılına, Birinci Dünya Savaşı öncesine fırlatır ve burada akıl hastanesine kapatılır.

Cole, burada karşılaştığı psikiyatrist Kathryn Railly (Madeleine Stowe) ve gizemli hastası Jeffrey Goines (Brad Pitt) ile ilişkileri üzerinden giderek karmaşıklaşan bir gerçeklik labirentinde kaybolur. Brad Pitt'in çılgın ve manipülatif Goines karakteriyle sergilediği performans, kariyerinin en dikkat çekici rollerinden biri olarak öne çıkarken, Bruce Willis'in kırılgan ve kararlı Cole portresi filmin duygusal çekirdeğini oluşturur. Gilliam'ın karakteristik çarpık ve detaylı görsel stili, filmin paranoyak ve belirsiz atmosferini güçlendirir.

12 Monkeys, sadece bir bilim kurgu veya aksiyon filmi değil; aynı zamanda delilik, gerçeklik algısı, hafıza ve kader üzerine derin bir sorgulamadır. Senaryosu, izleyiciyi sürekli tahmin yapmaya zorlayan ve finalde zihinde şimşekler çaktıran sarmal bir yapıya sahiptir. Görsel olarak zengin, oyunculukları güçlü ve felsefi alt metni derin olan bu film, tekrar tekrar izlenmeyi hak eden, kült statüsü kazanmış bir eserdir. Zaman yolculuğu ve distopya temalı filmlerden hoşlanan her izleyici için mutlaka görülmesi gereken bir klasik.